Cechy charakteru narodowego
Trzeba stwierdzić, że Polacy pod tym względem są może bardziej niż inne narody uczuleni na sprawę oceny swego charakteru. Być może ciągle jeszcze w świadomości narodu pokutuje uraz rozbiorów i okupacji, którego Polacy jako naród nie potrafili się skutecznie pozbyć, i stąd to wyczulenie opinii publicznej na występujące w życiu zbiorowym przejawy ujemne i niepożądane, które są zawsze odczuwane jako zagrożenie bytu narodowego. Profesor Jerzy J. Wiatr w książce Naród i państwo zestawia i analizuje różne definicje i teorie charakterów narodowych i na tym tle przedstawia różne opisy polskiego charakteru narodowego. Odnotowuje on dwa typy opisów. Jedne, raczej negatywne, podkreślające ujemne cechy, które doprowadzały Polskę nieraz do kryzysów, drugie - gloryfikujące własny naród jako siedlisko wszelkich cnót i zdolności. Jedne i drugie są nieuzasadnione, nie istnieją natomiast systematyczne studia i analizy empiryczne.